5 چالش برای جامعه مدنی در انقلاب صنعتی چهارم

هر فیلم علمی تخیلی هالیوودی را تماشا کنید؛ هر داستان به نقطه‌­ای می‌رسد که در آن فناوری‌­های پیشرفته، برای بهبود زندگی، نشان­ه‌ایی از فاجعه قریب الوقوع را به نمایش می­گذارند. معمولا این زمانی است که شخصیت شکاک بلاخره دیده می‌شود و قهرمانان دوباره جمع می‌شوند تا برنامه­‌ای برای پیشبرد با هم ترتیب دهند.

جامعه مدنی، اغلب این نقش پرسشگر را در دنیای به سرعت در حال تغییر و شکسته ما ایفا می‌کند.

از موسسات خیریه مذهبی و اتحادیه­‌های کارگری که برای بهبود شرایط کارگران در قرن هجدهم و نوزدهم در بریتانیای کبیر کار می‌کنند؛ تا ظهور سازمان­‌های غیردولتی جهانی و توسعه آزمایشگاه­‌های نوآوری خدمات عمومی، جامعه مدنی به طور مداوم در شکاف کارگران، در میان جمعیت به حاشیه رانده شده ایستاده است. در این زمان پیشرفت صنعت و دولت در این انقلاب‌­های صنعتی ناکام ماند.

سازمان­های جامعه مدنی در واکنش به پیشرفت­‌های بزرگ و تغییرات اجتماعی انقلاب­‌های صنعتی گذشته، به طور مشترک تکامل یافتند. ورود موتور بخار، تولید فولاد و راه‌­آهن با شرایط ناایمن کار، کار کودکان، افزایش آلودگی و بیماری شهری مطابقت دارد. رهبران جامعه مدنی مانند اکتاویا هیل، هنری دونانت، آیزاک مایرز و اما ماشینینی، شروع به سازماندهی تلاش­‌های خود کردند و به استفاده از کالاها و منابع خصوصی برای منافع عمومی با روش‌­های جدید پرداختند. آموزش انبوه، مراقبت‌­های بهداشتی، اقدامات ایمنی و سایر خدمات اجتماعی که توسط دولت­‌ها مقیاس­بندی شده­اند؛ منشا خود را به عنوان نمونه­‌های اولیه و مواضع سیاستی پیدا می‌کنند که توسط جامعه مدنی در اواخر دهه 1800 تا به امروز در اکثر کشورهای جهان مطرح شده است.

روند تکامل بخش جامعه مدنی

تکامل بخش جامعه مدنی به عنوان یک کل، در وسعت و مقیاس در صد سال گذشته دیده می‌شود. بر اساس گزارش سال 2017 که توسط مرکز مطالعات جامعه مدنی جان هاپکینز انجام شد؛ بخش جامعه مدنی جهانی امروز به صورت قارچ­گونه به نیروی کار جهانی متشکل از 350 میلیون متخصص و داوطلب تبدیل شده است که از صنایع بزرگ در مقیاس نیروی کار و سهم خود را در زندگی اجتماعی و اقتصادی ایفا می‌کند. به عبارت دیگر، اگر نیروی کار، جامعه مدنی جهانی یک کشور بود؛ پس از چین و هند، سومین کشور پرجمعیت جهان به شمار می­رفت.

علیرغم رشد بخش امروزی، همچنان موانع متعددی باعث افزایش شکاف بین اهداف نهایی بخش، ظرفیت و چابکی آن برای پاسخگویی به تغییرات سیستم می‌شوند. با هر انقلاب صنعتی، اتخاذ سیستم­‌های گسترده حمایت اجتماعی برای کمک به مردم، برای پاسخگویی به تغییرات تکنولوژی آن زمان،  نیازمند چندین نسل حمایت از جامعه مدنی و سیاست بود.

فیلیپ جنینگز، دبیر کل اتحادیه UNI، اخیرا در مصاحبه­ای خاطرنشان کرد که بیش از 60 سال فشار اتحادیه­‌های کارگری در طول انقلاب اول طول کشید تا قوانینی در بریتانیای کبیر تصویب شود و شرایط کارگران را اندکی بهبود بخشد.

همانطور که هوش مصنوعی و سایر فناوری‌­های نوظهور، گسترش می‌­یابند؛ چه چیز جدیدی در مورد انقلاب صنعتی چهارم وجود دارد؟ چگونه جامعه مدنی با تغییرات آتی در فناوری، صنعت و قدرت در دنیایی که به سرعت در حال تغییر است؛ واکنش نشان می‌دهد و با آن سازگار می‌شود؟

نشانه‌های چالش در انقلاب صنعتی چهارم

انقلاب صنعتی چهارم، چالش­‌های جدیدی را نسبت به انقلاب­‌های گذشته به وجود می­‌آورد. نشانه­‌هایی از آن­ها را در زندگی امروز می‌بینیم.

1. وجود خطرات مداوم برای حقوق دیجیتال از طریق به هم پیوستگی محض فناوری های جدید

با گسترش فناوری­‌های انقلاب چهارم صنعتی مانند اینترنت اشیا، چاپ سه‌­بعدی و ویرایش ژنتیکی که بر اساس پیشرفت­‌های قابلیت­‌های دیجیتال و هوش مصنوعی انجام می‌شود؛ خطرات و اثرات مربوط به حفاظت از داده‌­ها، تعصب الگوریتمی، تبعیض و حریم خصوصی به طور تصاعدی افزایش می‌­یابد.

خطرات دیجیتال، پیامدهای فیزیکی بیشتری به دنبال خواهند داشت و نابراری و تبعیض موجود را عمیق­‌تر می‌کنند؛ به­ گونه‌­ای که ردیابی یا درک آن در ظرفیت انسانی تقریبا غیرممکن است. درحالیکه تصویب مقررات عمومی حفاظت از داده‌­ها (GDPR) گامی در جهت درست از نظر حقوق دیجیتال به شمار می‌رود؛ ظهور فناوری­‌های جدید مورد استفاده جامعه مدنی و دولت­‌ها مانند هواپیماهای بدون سرنشین و پایگاه‌های اطلاعاتی بیومتریک با فقدان استانداردها و دستورالعمل­‌ها برای جمع­‌آوری و استفاده از داده­‌های حساس مواجه هستند. علاوه بر این تهدیدات امنیت سایبری بر بخش جامعه مدنی سایه افکنده است. زیرا هکرها به طور گسترده­ای شروع به هدف قرار دادن موسسات خیریه، بیمارستان‌­ها و سایر سازمان‌­های غیرانتفاعی کرده‌­اند و داده‌­های شخصی، مالی و ژنتیکی را از برخی از ثروتمندترین افراد جهان و دیگر اشخاص جمع­‌آوری می‌کنند.

2. ابزارهای تبلیغاتی پرقدرت در اقتصاد توجه

پیش از این هرگز چنین ابزارهای تبلیغاتی پرقدرتی در جامعه به کار گرفته نشده بود. از حباب­‌های فیلتری که تجربیات شبکه‌­های اجتماعی را به صورت الگوریتمی تعیین می‌کنند؛ گرفته تا ربات­‌های آنلاین که صداهای عمومی را در یک سیستم نظرات دولتی آنلاین، به اشتباه معرفی می‌کنند؛ اکوسیستم اطلاعات دیجیتال مملو از اطلاعات نادرست، حواس­پرتی و ارائه نادرست است.

در حالی که موتورهای جستجو و رسانه‌­های اجتماعی مزایای بی­شماری برای هوش­‌جمعی و مشارکت فراهم می‌­آورند؛ اما حاکمیت آنها به جای دقت، بر توجه و تبلیغات متمرکز است. با تغییر در سیاست‌­های دولت، حمایت­‌ها و مسئولیت‌­پذیری، جمع­‌آوری کنندگان اخبار رسانه­‌های اجتماعی فیس­بوک و گوگل، دلارهای تبلیغاتی را از رسانه­‌های خبری سنتی و محلی دور کرده‌­اند و مدل کسب­‌و­کار اخبار دیجیتال را زیر سوال برده­اند.

با این حال، به عنوان سازمان­‌هایی که متعهد به شفافیت، پاسخگویی و حقیقت هستند؛ باید بگوییم که جامعه مدنی با چالش­‌های اخلاقی قابل توجهی در اقتصاد توجه در نحوه استفاده این بخش از داده‌­ها، اطلاعات و هویت­‌های دیجیتالی که جمع‌­آوری و مدیریت می­کند؛ مواجه است. جامعه مدنی در واقع از انتشار اطلاعات نادرست مصون نیست. از آنجایی که ابزارهای تبلیغاتی جدید مبتنی بر هوش مصنوعی ساخته شده‌اند؛ ممکن است احساس همدلی را عمیق­تر درک کند یا بودجه بیشتری بدست آورد. چه اصولی بر نحوه مدیریت منابع دیجیتالی جامعه مدنی حاکم است؟ چه سیاست­‌های قانونی، حقوق دیجیتالی اغلب آسیب­‌پذیرترین افراد زمین را تضمین می‌کند؟

3. هدایت رابطه با جنبش‌های اجتماعی دیجیتال جدید

افراد بیشتری از طریق پلتفرم‌­های رسانه­‌های اجتماعی در فعالیت‌های محلی، ملی و جهانی شرکت می­کنند و مشکلات اجتماعی و شکاف­‌های موجود در سیاست را پیش می­برند. جنبش‌­های اجتماعی دیجیتال غیرمتمرکز مانند #metoo و #BlackLivesMatter که از نظر ماموریت سیاسی و اجتماعی متفاوت هستند؛ می‌توانند پیروانی بسیار بیشتر از سازمان‌­های جامعه مدنی قدیمی و تاسیس ­شده‌­ای که ردپای دیجیتالی قابل­ توجهی ندارند؛ جمع‌­آوری کنند.

همان‌طور که افراد بیشتری از رسانه­‌های اجتماعی و فناوری­‌های آینده برای بحث و کنش­گری جهانی استفاده می‌کنند؛ چگونه سازمان‌های جامعه مدنی تاسیس شده، همبستگی خود را با جنبش­‌های دیجیتال در راستای ماموریت خود نشان می‌دهند و پاسخ خود را با دیگران هدایت می­کنند؟

4. تهدید برای شفافیت و پاسخگویی

اخبار جعلی، عدم شفافیت و مکانیسم‌­های پاسخگویی را با گسترش استفاده از فناوری­‌های تحت حاکمیت شرکت‌­ها برجسته کرده است. کمپین‌­های جامعه مدنی که خواستگار پاسخگویی و شفافیت هستند؛ معمولا به ارزیابی­‌های مبتنی بر شواهدی که توسط ظرفیت­‌های انسانی قابل مشاهده و درک است؛ پاسخ می‌دهند. با این حال، حتی دیدن داده­‌های ورودی در یک سیستم یادگیری ماشینی، نشان نمی‌دهد که چگونه سیستم به یک تصمیم خاص رسیده است!

همانطور که چندین محقق و سیاست­‌گذار خواستار پاسخگویی الگوریتمی هستند؛ چه کسی مسئول حسابداری آسیب­‌های مرتبط با الگوریتم‌­ها است و چه نوع مکانیسم­‌های عملی برای بازخورد و بازرسی برای جلوگیری از آسیب­‌های بیشتر انجام می‌شود؟

5. وجود زمینه جدید برای سوالاتی در مورد اخلاق نوآوری که ما را فراتر از سطح انسانیت می‌برد

ویرایشگرهای ژنتیکی که خودتان انجام دهید نه تنها امکان­پذیر است؛ بلکه به زودی و به راحتی در دسترس خواهد بود. این نوع سوالات، نیاز به اخلاقیات جدید پیرامون این نوآوری­‌ها، رهبری از سوی جامعه مدنی و سایر ذینفعان را به منظور درک چگونگی اداره آنها برجسته می‌کند. کدام سازمان­‌های جامعه مدنی آماده این هستند که ببینند چه کسانی به تازگی یا بیشتر در نتیجه این فناوری­‌های جدید به حاشیه رانده می‌شوند و با سایر ذینفعان درباره چگونگی انجام این کار مسئولانه صحبت کنند؟

پیشی گرفتن از چالش‌های رو به رو  با ابعاد آمادگی جامعه مدنی

در حالی که این بخش حداقل یک دهه دانش در زمینه تعامل با فناوری­‌های اطلاعات و ارتباطات (ICTs) ایجاد کرده است؛ گسترش نوظهور هوش مصنوعی، بیوتکنولوژی، چاپ سه‌­بعدی، بلاک چین و سایر فناوری­‌ها سطح جدیدی از آمادگی، سرمایه‌گذاری و سازگاری را تضمین می‌کند.

همانطور که به انقلاب صنعتی چهارم نگام می‌کنیم؛ جامعه مدنی چگونه می‌تواند از این چالش­‌های پیش­رو جلو بیفتد و چه ابعادی از آمادگی برای کمک به پیشرفت این بخش مورد نیاز است؟

پیشی گرفتن از این چالش­‌های آینده به معنای سرمایه­‌گذاری در ظرفیت­‌های این بخش خواهد بود که به چابک­تر شدن و سازگاری با تغییرات جدید در اکوسیستم کمک می‌کند. برای مثال، اتحادیه‌­ها باید روی مدل­‌های سازمان­دهی خود سرمایه­‌گذاری کنند تا با نیروی کار جدید، مشاغل را با سرعت بیشتری در دنیای جدید کار در حال ظهور تطبیق دهند. خیریه­‌ها و سازمان­های ارائه خدمات، باید تاثیرات و پیامدهای منابع دیجیتالی خود را برای استفاده ایمن، اخلاقی و موثر درک کنند. پیشی گرفتن از انقلاب صنعتی چهارم همچنین به معنای تعمیق آینده‌­نگری و درک انتقادی از تاثیر دیجیتالی شدن و فناوری‌های نوظهور از طریق اشتراک دانش است.

در دو قرن اخیر جامعه بشری، فناوری­‌های بی‌­سابقه‌­ای تولید کرده است؛ اما ما هنوز به جامعه مدنی مستقل از دولت­‌ها و شرکت‌ها نیاز داریم تا انقلاب‌­های صنعتی خود را «انسان محور» نگه داریم.

منبع

مقالات مرتبط

پیام‌ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


Fatal error: Uncaught wfWAFStorageFileException: Unable to verify temporary file contents for atomic writing. in /home/eafosfkr/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php:51 Stack trace: #0 /home/eafosfkr/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php(658): wfWAFStorageFile::atomicFilePutContents('/home/eafosfkr/...', '<?php exit('Acc...') #1 [internal function]: wfWAFStorageFile->saveConfig('synced') #2 {main} thrown in /home/eafosfkr/public_html/wp-content/plugins/wordfence/vendor/wordfence/wf-waf/src/lib/storage/file.php on line 51