گزارش مجمع جهانی اقتصاد، زنان در خط مقدم انقلاب صنعتی چهارم

تاب آوری و رهبری سازمانی
‌تاب‌آوری‎‌‌‌ سازمانی و رهبری
نوامبر 8, 2021
دورکاری و تاب‌آوری در سازمان
دورکاری، تاب‌آوری سازمان را بهبود می‌بخشد
نوامبر 10, 2021
نمایش همه

گزارش مجمع جهانی اقتصاد، زنان در خط مقدم انقلاب صنعتی چهارم

گزارش برابری جنسیتی مجمع جهانی اقتصاد

  • طبق گزارش مجمع جهانی اقتصاد، اختلالات در بازار کار که ناشی از انقلاب صنعتی چهارم و همچنین تغییرات جمعیتی و اجتماعی-اقتصادی بوده، ممکن است تاثیر منفی نامتناسبی بر زندگی زنان در مقایسه با مردان داشته باشد، اما خبر خوبی که برای بانوان در پیدایش این عصر جدید طبق پیش‌بینی مجمع جهانی اقتصاد در سال 2016 وجود دارد، این است که نسبت زنانی که انتظار می‌رود تا سال 2020 به سمت پست‌های متوسط ​​و ارشد پیشرفت کنند، نزدیک به 10 درصد افزایش می‌یابد.
  • تقریبا دوبرابر تعداد کسب‌وکارها برخلاف سایرین که تنها هدف آنها سود است، هنوز انصاف و برابری را به عنوان محرک‌های اصلی تلاش برای استخدام زنان می‌دانند.
  • مورد مطالعاتی شکاف جنسیتی صنعت مجمع جهانی اقتصاد، اولین مطالعه در نوع خود است که بیش از 13 میلیون کارمند در 9 بخش صنعتی و 15 اقتصاد را نشان می‌دهد.

از اینجا به گزارش کامل درباره آینده مشاغل، اینفوگرافیک و موارد دیگر دسترسی داشته باشید. برای اطلاعات بیشتر در مورد نشست سالانه 2016، به سایت مجمع جهانی اقتصاد مراجعه کنید.

طیق گزارش موجود از این رویداد که در 18 ژانویه سال 2016 در داووس-کلوسترز(Davos-Klosters)، سوئیس برگزار شد، انقلاب صنعتی چهارم تاثیر منفی نامتناسبی بر چشم‌انداز اقتصادی زنان خواهد داشت. اگرچه طبق یک مطالعه جدید توسط مجمع جهانی اقتصاد، در زمان تغییرات گسترده، استعدادهایی بوجود خواهد آمد. همچنین این تغییرات سبب ایجاد اختلالات در نیروی کار شده که منجر به پیشرفت بیشتر زنان در سمت‌های ارشد خواهد شد.

بر اساس گزارش شکاف جنسیتی صنعت که در سال 2016 منتشر شد، از دست دادن مشاغل ناشی از اتوماسیون و بی‌واسطه‌گری در نتیجه انقلاب صنعتی چهارم، زنان و مردان را به طور نسبتا مساوی تحت تاثیر قرار می‌دهد، به طوری که 52 درصد از 5.1 میلیون کاهش شغل خالص برای مردان پیش‌بینی میشود، در حالی که این شرایط 48 درصد زنان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. با این حال، این واقعیت که زنان سهم کمتری از نیروی کار را تشکیل می‌دهند به این معنی است که شکاف جنسیتی اقتصادی امروز ممکن است حتی بیشتر از ۴۰ درصد فعلی افزایش یابد.

این ضربه به برابری جنسیتی را می‌توان با این واقعیت توضیح داد که برخی از نقش‌هایی که بیشتر در خطر اتوماسیون و بی‌واسطه‌گری قرار دارند، نقش‌هایی هستند که توسط بخش بزرگ‌تری از زنان انجام می‌شود. برای مثال، شغل‌های در خانواده شغلی اداری و دفتری. با این حال، تا حدودی نتیجه این واقعیت این است که زنان در مورد مشاغلی که انتظار می‌رود بیشترین رشد را تا سال 2021 داشته باشند، نسبتا کمتر حضور دارند. به عنوان مثال: خانواده‌های شغلی کامپیوتر، ریاضی، معماری و مهندسی.

بر اساس تحلیل ما، روش دیگری برای نگریستن به این موضوع نیز وجود دارد، با توجه به مشارکت کم زنان در حرفه‌های علوم، فناوری، مهندسی، ریاضی که یکی از سریع‌ترین زمینه‌های شغلی در حال رشد است. میتوان گفت که زنان به ازای هر 20 نفر که شغل خود را در سایر خانواده‌های شغلی از دست می‌دهند، تنها یک شغل جدید در زمینه‌های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضی به دست خواهند آورد. این در حالی که این نسبت برای مردان یک شغل جدید به ازای هر چهارشغل از دست رفته در مشاغل دیگر است.

این داده‌های جدید نشان‌دهنده اضطرار شرایط است که به رهبرانی که در کسب‌وکارها و سیاست هستند، هشدار می‌دهد که باید راه‌های جدیدی را برای اطمینان از آموزش، استخدام و ارتقا مجموعه استعدادهای مردان و زنان بیابند. همچنین نشانه‌های دلگرم کننده‌ای وجود دارد که بیانگر این است که این موضوع در حال حاضر در حال رسیدگی است. طبق نظرسنجی مجمع جهانی اقتصاد، در حالی که در گذشته کارفرمایان به طور سنتی برای حفظ همکاران زن خود در مشاغل فراتر از سطح پایین دست و پنجه نرم می‌کردند، با شروع انقلاب صنعتی چهارم پاسخ‌دهندگان انتظار دارند که در سال 2020 شاهد افزایش 7 تا 9 درصدی سهم زنان در پست‌های متوسط ​​و افزایش 8 تا 13 درصدی تعداد پست‌های ارشدی که توسط زنان تصاحب می‌شوند، باشند. زیرا حفظ خانم‌ها در جایگاه‌هایشان در مواجهه با کمبود استعدادهای کلیدی جهانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

افزایش مورد انتظار هرچند به درجات مختلف، برای هر 9 بخش صنعت ارزیابی شده و در گزارش اعمال می‌شود. سه موردی که بیشترین افزایش قابل توجه کارگران زن را در همه گروه‌های شغلی از سال 2016 تا سال 2020 مشاهده میکنند، عبارتند از: انرژی (30-22%). صنایع پایه و زیرساخت (20%-27%) و بهداشت و درمان (41%-48%). در هر سه، انتظار می‌رود تعداد زنان در پست‌های ارشد البته از پایه پایین دو برابر شود.

بخش رسانه، سرگرمی و اطلاعات تنها بخشی است که تا سال 2021 شاهد کاهش تعداد زنان خواهد بود و انتظار می‌رود ترکیب زنان در تمام سطوح شغلی از 47 درصد به 46 درصد کاهش یابد. با این حال، حتی در این بخش، زنان می‌توانند انتظار داشته باشند که فرصت‌های بیشتری پیدا کنند، با توجه به اینکه طبق پیش‌بینی‌ها، نسبت زنان در پست‌های میانی و ارشد از 25 درصد در هر کدام در سال 2016 به 32 و 33 درصد افزایش می‌یابد.

علیرغم مستند بودن کمبود استعدادهای جهانی در پست‌های کلیدی، دلایل مختلفی از سوی پاسخ‌دهندگان – عمدتا مدیران منابع انسانی و مدیران ارشد استراتژی – در مورد اینکه چرا به دنبال افزایش تعداد زنان در سازمان‌های خود هستند، وجود دارد. در اینجا، انصاف و برابری به عنوان دلیل اصلی برجسته است که توسط 42٪ از پاسخ دهندگان انتخاب شده است. در مقابل، تنها 23 درصد گفتند که این کار را برای تقویت نوآوری یا انعکاس بهتر ترکیب جنسیتی پایه مشتری خود انجام می‌دهند، که این دو دلیل ذکر شده بعد از دلیل انصاف و برابری، بالاترین رتبه‌ها را دارند.

تجزیه و تحلیل صنعت

استعدادهای زنان یکی از کم استفاده‌ترین منابع کسب‌وکار است که یا به دلیل عدم پیشرفت آنها از دست رفته یا از همان ابتدا استفاده نشده است. اگرچه زنان به‌طور متوسط ​​در سطح جهانی تحصیل ‌کرده‌تر از مردان هستند و اکنون نسبت به 10 سال پیش به‌طور کامل‌تر در مشاغل حرفه‌ای و فنی شرکت می‌کنند، اما امروزه، شانس آنها برای رسیدن به موقعیت‌های رهبری تنها 28 درصد از مردان در سطح جهان است. زنان همچنان نسبت به مردان نیروی کار کمتری را تشکیل می‌دهند و در جایی که در کارهای رسمی شرکت می‌کنند، درآمدشان برای کارهای مشابه کمتر است. بنابراین، استعدادهای نیمی از نیروی کار بالقوه جهان به دلیل موانعی که در مسیر ادغام نیروی کار موفق زنان وجود دارد، اغلب هدر می‌روند یا کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در تمام صنایع، زنان به طور متوسط ​​35٪ از کارکنان سطوح پایین، 25٪ از کارکنان سطوح متوسط، 15٪ از کارکنان سطوح ارشد و 10٪ از مدیران اجرایی (مدیرعامل) را تشکیل می‌دهند. صنایعی که سخت‌ترین جذب نیرو را در سطوح متوسط ​​دارند عبارتند از:  حمل ونقل، فناوری اطلاعات و ارتباطات، انرژی، و پایه و زیرساخت. آنها همچنین کاهش حضور چشمگیرتری در این صنایع در مقایسه با گروه وسیع‌تری از نامزدهای شغلی بالقوه برای این شغل‌ها دارند. جذب کمتر نیرو در سطوح پایین‌تر بعدا به عملکرد ضعیف مشابهی تبدیل می‌شود و یک چرخه معیوب ایجاد می‌کند. در سطح مدیرعامل، زنان همچنان عمیقا کمتر حضور دارند، که منعکس کننده کاهش بازده در هیئت مدیره و سطوح ارشد است.

بسیاری از رهبران کسب‌وکار به طور فزاینده‌ای تشخیص می‌دهند که مقابله با موانع برابری جنسیتی می‌تواند فرصت‌های جدیدی را برای رشد ایجاد کند. برترین رویکردهایی که کسب‌وکارها قصد اتخاذ آن را دارند عبارتند از: ارتقای تعادل بین کار و زندگی، تعیین اهداف، اندازه‌گیری پیشرفت، توسعه و آموزش رهبری، و نشان دادن تعهد رهبری. پاسخ دهندگان ما طیف وسیعی از منطق را برای سرمایه‌گذاری به منظور ارتقای برابری جنسیتی در محل کار درک می‌کنند که با وضعیت خاص صنایع مختلف متفاوت است. در بخش ICT، که به ویژه با کمبود استعداد زنان دست و پنجه نرم می‌کند، شرکت‌ها به طور فزاینده‌ای متقاعد می‌شوند که مشارکت زنان فرصتی برای گسترش استعداد آنهاست. در حال حاضر، بخش ICT تقریبا 30 درصد و از هر 10 نفر 1 نفر را برای پست‌های ارشد استخدام می‌کند.

در تمام صنایع، تعصب ناخودآگاه در بین مدیران و عدم تعادل بین کار و زندگی به عنوان دو مانع اصلی برای ادغام نیروی کار زنان تا سال 2021 ذکر شده است. این درصورتی است که هر مانع برای 44 درصد از کارفرمایان مهم ذکر شده است. حدود 36 درصد از کسب‌وکارها در مورد در دسترس بودن استعدادهای واجد شرایط، به ویژه کارفرمایان در صنایع انرژی، فناوری اطلاعات و ارتباطات و حمل و نقل ابراز نگرانی کردند – این کسب‌وکارها همچنین کسانی بودند که احتمال به کارگیری کمتر زنان در سطوح پایین‌تر را داشتند. صنعت ICT این موضوع را به عنوان مانع اصلی در برابر نیروی کار متعادل‌تر جنسیتی می‌بیند. شرکت‌های خدمات مالی و سرمایه‌گذاران و شرکت‌های خدمات حرفه‌ای تاکید بیشتری بر آرزوهای خود زنان به عنوان مانع را دارند و شرکت‌های خدمات حرفه‌ای این آرزوها را عامل محدودکننده اصلی برای ارتقای استعداد زنان می‌دانند. فقدان تعادل بین کار و زندگی به عنوان یک مانع خاص در صنایع مصرف کننده و خدمات مالی و سرمایه گذاران تلقی می‌شود.

تجزیه و تحلیل شغل

محرک‌های تغییر که انقلاب صنعتی چهارم را به پیش می‌برد، برخی از خانواده‌های شغلی را که بیشترین سهم را از کارمندان زن دارند، مانند نقش‌های اداری و دفتری، به شدت مختل خواهند کرد. مورد شگفت‌انگیزتر این است که این اختلال حتی در برخی از مشاغل که بیشترین شکاف جنسیتی زنان را دارند، مانند ساخت و تولید، معماری و مهندسی، و نقش‌های کامپیوتری و ریاضی نیز اتفاق خواهد افتاد.

برای مثال، بر اساس روندها و پیش‌بینی‌های فعلی، مردان بیش از 1.7 میلیون شغل را در خانواده‌های مشاغل ساخت و تولید، ساخت و ساز و استخراج از دست خواهند داد، اما قرار است بیش از 600,000 شغل در زمینه‌های معماری و مهندسی و کامپیوتر و ریاضی به دست آورند. زنان در مقایسه 370,000 میلیون شغل را در این دو خانواده شغلی تحت سلطه مردان از دست خواهند داد، اما در صورت تداوم نسبت‌های شکاف جنسیتی فعلی در دوره 2015-2020، اندکی بیش از 100,000 شغل در رشته‌های معماری، مهندسی، کامپیوتر و ریاضی به دست خواهند آورد.

اگر روند فعلی شکاف جنسیتی در صنعت ادامه یابد و تغییر بازار کار به سمت نقش‌های جدید و نوظهور در زمینه‌های مرتبط با کامپیوتر، فناوری و مهندسی همچنان از نرخی که زنان در حال حاضر با آن مشاغل وارد می‌شوند پیشی بگیرد، زنان در معرض خطر از دست دادن بهترین فرصت‌های شغلی فردا هستند. این در حالی است که  فرآیند استخدام برای شرکت‌ها به دلیل محدود بودن تعداد متقاضیان و کاهش سود تقسیمی در شرکت سخت‌تر میشود.

در صورت علاقه به این مقاله، مقاله‌ی مرتبط با آن، نقش زنان در انقلاب صنعتی چهارم را نیز مطالعه کنید.

پرونده همکاری

در حالی که در این شرایط، تلاش بیشتری نیاز است، گزارش شکاف جنسیتی صنعت مجمع جهانی اقتصاد  نشانه‌های دلگرم‌کننده‌ای پیدا می‌کند که روند فعلی نیازی به ادامه ندارد. از آنجایی که خانواده‌های شغلی تحت سلطه مردان، اهمیت و کاربردهای جدیدی در صنایع می‌یابند که قبلا چنین نبوده است، اما سابقه قوی در به کارگیری، حفظ و بهره‌برداری از استعدادهای زنان هستند، فرهنگ کنونی ممکن است تلاش‌های آتی برای استخدام در نقش‌های جدید را هدایت کند.

کلاوس شواب (Klaus Schwab)، بنیانگذار و رئیس اجرایی مجمع جهانی اقتصاد، می‌گوید: «در این عصر اختلال، مدل‌های کسب‌وکار می‌توانند به بهترین وجه از طریق استفاده از تمام استعدادهای موجود و گسترش تنوع صداها در نیروی کار خود، تفکر تازه را به ارمغان بیاورند.»

به منظور استفاده از مزایای تنوع جنسیتی، شرکت‌ها باید رویکردی کل‌نگر داشته باشند که از رده‌ی بالای سازمان شروع می‌شود. این گزارش نشان می دهد که در تمام صنایع، هدف قرار دادن استعدادهای زن به طور فزاینده‌ای به عنوان یک استراتژی کلیدی نیروی کار در آینده تلقی می‌شود. در سراسر صنایع، 25٪ از همه شرکت‌ها – و تقریبا نیمی از تمام شرکت‌هایی که برنامه‌ریزی نیروی کار آینده را در اولویت قرار می‌دهند و مطمئن هستند که در مسیر درستی در رویکرد خود برای آماده شدن برای تغییرات مخرب قریب‌الوقوع هستند – این را به عنوان یک حوزه تمرکز اصلی می بینند.

سعدیه زاهدی، رئیس چالش جهانی برابری جنسیتی در مجمع جهانی اقتصاد گفت:«در حال حاضر فرصتی منحصر به فرد برای رسیدگی به شکاف‌های جنسیتی طولانی مدت در اقتصاد وجود دارد. اگر از این مزیت استفاده نکنیم، شاهد تفکیک جنسیتی بیشتر در نیروی کار خواهیم بود که بر دستمزد و معیشت زنان تاثیر می‌گذارد.»

این امر تا حدی مستلزم تکمیل تلاش‌های کنونی کسب‌وکارها برای ایجاد محیطی برابر در سازمان‌های خود و تلاش‌های گسترده‌تر برای اطمینان از این است که مجموعه وسیعی از زنان که با تحصیلات عالی (در بیش از 100 کشور، زنان اکثریت کسانی هستند که از دانشگاه فارغ‌التحصیل می‌شوند.) فرصت‌های ارائه شده توسط انقلاب صنعتی چهارم را از دست نمی‌دهد. ابتکار چالش جهانی مجمع جهانی اقتصاد در مورد برابری جنسیتی (که در ادامه آن اشاره می‌کنیم) کسب‌وکارها و دولت‌ها را گرد هم می‌آورد تا در تحقق این راه‌حل‌ها با یکدیگر همکاری کنند.

متدولوژی یا روش‌شناسی

نظرسنجی آینده مشاغل که اساس این گزارش را تشکیل داد، بیش از 350 شرکت از بزرگترین شرکت‌های جهان، از جمله بیش از 150 مورد از 500 شعبات شرکت‌های فورچون جهانی (Fortune Global 500) را پوشش می‌دهد. علاوه بر پاسخ‌های شرکت‌ها، بیش از 1300 داده‌های دقیق در سطح شغلی در مورد اشتغال انبوه، مشاغل تخصصی و جدید در حال ظهور و همچنین داد‌های عملیات جهانی شرکت‌های مستقر در مکان‌های جغرافیایی خاص را نیز داشتیم. پاسخ‌دهندگان نظرسنجی عمدتا شامل مدیران ارشد منابع انسانی، افسران ارشد استراتژی و سایر مدیران ارشد استعدادها و استراتژی بودند. گروه هدفی که ما از بین پاسخ‌دهندگان درنظر گرفتیم، به عنوان معیار اصلی انتخاب، 100 کارفرمای بزرگ جهانی در هر یک از بخش‌های صنعت هدف ما را تشکیل می‌دهد. علاوه بر نتیجه مجموع آنالیزها، این گزارش شامل 15 نمایه کشوری یا منطقه‌ای و 9 نمایه صنعت است که اطلاعات دقیقی را برای هر یک از وضعیت فعلی و چشم‌انداز 2020 ارائه می‌دهد. تقریبا تعادل جنسیتی در میان پاسخ‌دهندگان ما وجود داشت.

 

در صورت علاقه به این مقاله، مقاله‌ی مرتبط با آن، آیا انقلاب صنعتی چهارم نگاه جنسیتی خواهد داشت؟ را نیز مطالعه کنید.

ابتکار چالش جهانی در برابری جنسیتی

ابتکار چالش جهانی مجمع جهانی اقتصاد در مورد برابری جنسیتی ابزارهای تحلیلی مانند گزارش جهانی شکاف جنسیتی، بهترین شیوه‌ها برای خلاصه برابری جنسیتی و مطالعه شکاف جنسیتی صنعت را تولید می‌کند تا به شرکت‌ها و کشورها اجازه دهد بتوانند عملکرد فعلی خود را محک بزنند، چشم‌انداز آینده خود را ارزیابی کنند و از بهترین شیوه‌ها یاد بگیرند. علاوه بر این، این ابتکار برای از بین بردن شکاف‌های جنسیتی اقتصادی در کشورهای منتخب و همکاری با صنایع برای تحلیل، پیش‌بینی و رسیدگی به عوامل زمینه‌ای و صنعتی که در شکاف‌های جنسیتی پایدار نقش دارند، است. در این ایتکار، همکاری نزدیک با جوامع چند ذی‌نفع از رهبران و کارشناسان که برای از بین بردن شکاف‌های جنسیتی اختصاص یافته‌اند، درنظر گرفته شده است.

شرکای ابتکار چالش جهانی در مورد برابری جنسیتی عبارتند از: Alghanim Industries, A.T. Kearney، Bank of America، Bloomberg، Hubert Burda Media، Centene Corporation، The Coca-Cola Company، EY، Heidrick & Struggles، JLL، Johnson Controls Inc.، ManpowerGroup، Old Mutual، Omnicom، Ooredoo، PwC، Renault-Nissan Alliance، Takeda Pharmaceutical, and Tupperware Brands Corporation.

بیش از 2500 رهبر از کسب‌وکار، دولت، سازمان‌های بین‌المللی، جامعه مدنی، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها و هنر در چهل و ششمین نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد، تحت موضوع، تسلط بر انقلاب صنعتی چهارم در داووس-کلاستر، سوئیس، در 20 تا 23 ژانویه 2016  شرکت کردند. این برنامه شامل بیش از 250 جلسه بود که بیش از 100 جلسه آن به صورت زنده پخش شد.

افراد و سازمان‌هایی که ایفای نقشی سازنده در شکل دادن به این بحث ابتکار چالش جهانی در برابری جنسیتی در نشست سالانه 2016 به عنوان روسای مشترک داشتند، عبارتند از: مری بارا، رئیس و مدیر اجرایی جنرال موتور (General Motors) از ایالات متحده؛ شاران بارو، دبیر کل کنفدراسیون اتحادیه‌های کارگری بین‌المللی (International Trade Union Confederation) از بروکسل؛ ساتیا نادلا، مدیر اجرایی شرکت مایکروسافت (Microsoft) از ایالات متحده؛ هیرواکی ناکانیشی، رئیس و مدیر اجرایی هیتاچی (Hitachi) از ژاپن؛ تیدجان تیام، مدیر اجرایی شرکت کردیت (Credit Suisse) سوئیس از سوئیس؛ و امیره یحیوی، مؤسس و رئیس البوسله (Al Bawsala) از تونس.

 

منبع

 

مدرسه کسب‌وکار تکاپو اقدام به برگزاری اولین کنفرانس تاب‌آوری، رقابت‌پذیری و انقلاب صنعتی چهارم کرده است. برای ثبت‌نام در این رویداد کلیک کنید.

 

گزارش کامل را در سایت مجمع جهانی اقتصاد بخوانید.

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *